ادامه...
ادامه مطلب...
الله نام خدای یگانه در نزد مسلمانان است. در ریشهیابی واژه آن را تشکیل شده از دو بخش ال (الف و لام تعریف) + اله (ایزد یا معبود)میدانند. در فارسی امروزی خدا را معادل الله در نظر میگیرند. در دوران پیش از اسلام نیز تازیان به الله باور داشتند. اما راه رسیدن و نزدیکی به او را پرستش بتها میدانستند. از این رو به آنان مشرک میگویند یعنی برای الله شریک قائلاند.
واژه «الله» به شکل مکتوب در رسمالخط عربی از احترام ویژهای نزد مسلمانان برخوردار است و بسیاری از ایشان دست زدن به این واژه را بدون وضو جایز نمیشمارند. از این رو بسیاری از مسلمانان هنگام نوشتن به جای این کلمه «ا...» مینویسند. مثلاً «آیتا...» به جای «آیتالله». این رسم در میان یهودیان نیز برای نوشتن واژههایی که به خدا باز میگردند رایج است.
غیر از مسلمانان، برخی اعراب مسیحی نیز خدای خود را الله مینامند، نامهای خدا در کتاب مقدس مسیحیان یهوه و الوهیم است.
نامها و صفات الله
مسلمانان الله را آفریننده همه چیز میدانند. صفات الله کلاً به دو دسته نامهای جلال و جمال تقسیم میشود:
- نامهای جمال: الرحمان، الرحیم، الغفور، التواب، الستار و...
- نامهای جلال: المتکبر، القهار، المنتقم، العزیر و...
در روایات و احادیث اسلامی آمدهاست که میان نامهای پرورگار نامی هست ویژه که آن را «اسم اعظم» مینامند.
و همچنین در بیان صفات خداوند در سوره توحید آمدهاست:
«الله ذاتی یگانهاست. بی نیاز است. نه از کسی زاده شده و نه کسی از او زاده میشود و هیچ چیز همتای او نیست.»
در زیر برخی از معروف ترین نامها و صفات خداوند که در روایات اسلامی به آنها اشاره شدهاست آمدهاست. در برخی دعاها مانند دعای جوشن کبیر تا حدود هزار نام و صفت اللهی مذکور میباشد.شاید بتوان بعضی آیات قران کریم را بیانگر اعتقاد مسلمانان پیرامون نامهای خداوند دانست به عنوان نمونه میتوان به آیه ۱۸۰سوره اعراف اشاره نمود که میفرماید:
«ونامهای نیکواز آن خداوند است، پس او را بدان نامها بخوانید...»
و یا آیه ۸ سوره طه که میفرماید:
«خدایی که جز او معبودی نیست(و)نامهای نیکو به او اختصاص دارد»
|
|
|---|
| الله • رحمن • رحیم • ملک • قدّوس • سلام • مؤمن • مهیمن • عزیز • جبّار • متکبّر • خالق • باری • مصوّر • غفّار • قهّار • وهّاب • رزّاق • فتّاح • علیم • قابض • الباسط • خافض • رافع • معزّ • مذلّ • سمیع • البصیر • حکم • عدل • لطیف • خبیر • حلیم • عظیم • غفور • شکور • علیّ • کبیر • حفیظ • مقیت • حسیب • جلیل • کریم • الرّقیب • مجیب • واسع • حکیم • ودود • مجید • باعث • الشهید • الحقّ • الوکیل • قویّ • متین • ولیّ • حمید • محصی • مبدى • معید • محیی • ممیت • حیّ • قیّوم • واجد • ماجد • واحد • صمد • قادر • مقتدر • مقدّم • مؤخّر • الاوّل • الاخر • الظاهر • الباطن • الوالی • متعال • برّ • توّاب • منتقم • عفو • رئوف • مقسط • جامع • غنیّ • مغنی • مانع • الضّار • نافع • نور • هادی • بدیع • باقی • وارث • الرّشید • صبور • مالک الملک • ذو جلال و اکرام |
مذهب سُنّی بزرگترین مذهب دین اسلام است که بیشترین پیروان را در میان مسلمانان دارد به طوری که حدود ۹۰٪ مسلمانان جهان اهل تسنن هستند.
اهل سنت و جماعت بر این باورند که محمد، پیامبر اسلام، پس از خود جانشینی تعین ننمود و بعد از فوت محمد مسلمانان آن زمان بر اساس شورا و انتخاب چهار تن را به عنوان خلیفه ی مسلمین انتخاب نموده اند. ابتدا در سقیفه بنی ساعده، ابوبکر را که از صحابه (یاران)و نزدیکان محمد بود و در میان مسلمانان محبوبیت و اعتبار زیادی داشتند برای خلافت بعد از محمد بر جامعه نوبنیاد مسلمانان انتخاب کردند.
این چهار تن که به خلفای راشدین معروفند به ترتیب عبارتاند از:
اهل سنت علاوه بر آن احترام خاصی را به اهل بیت پیامبر(بویژه امامان اهل تشیع) قائلند.
برخی از سنیان، حسن پسر علی را نیز خلیفه میدانند و بر این باورند که دارای دوران خلافت بسیار کوتاهی بودهاست اما دیگران معتقدند که بعد از علی، دوران خلافت اسلامی بر مسلمانان برای همیشه تمام شده و بعد از آن را سلطنت میدانند. هرچند که تمامی اولاد محمد نزد سنیان، محترم شمرده میشوند.
سنیان، قرآن را کتابی محفوظ میدانند و مدعی پیروی از قرآن و سنت حضرت محمد هستند. اما اصطلاح «اهل سنت» در تقسیم بندیهای مذهبی قرن دوم هجری شکل گرفت. در آن دوران گروهی خود را «اهل سنت» نامیدند و گروهی دیگر که عمدتاً معتزلی بودند، خود را «اهل توحید» نامیدند.
««مجموعه احادیثی که در دوران بنی عباس گرد آمد، «سنت» و عقایدی که پیرامون آنها شکل گرفت، «عقاید السنة» نامیده شد و معتقدان به آن را «اهل سنت» می نامند؛ بنابراین اصطلاح اهل سنت از حدود سال ۱۵۰ه.ق. به بعد در جامعه اسلامی رواج پیدا کرد.»»[1]
مذهب سنی از لحاظ علوم فقهی به چندین فرقه حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی و اهل حدیث تقسیم میگردد. هر چند که اختلافات آنان بسیار جزئی است و اغلب پیروان یکی از آنان میتواند در شرایط زمانی و یا مکانی خاص از فرقه دیگری تقلید کند.
یکی از معتبرترین کتب حدیث در بین مسلمانان است که توسط حافظ ابوداود سلیمان بن اشعث سجستانی رضی الله عنه (۲۰۲ _ ۲۷۵ هجری) نوشته شدهاست.
نام کامل وی: ابو داوود سلیمان بن الأشعث بن اسحاق بن بشیر بن شّداد بن عمران الأزدی السجستانی. وی در ماه شوال سال ۲۷۵ هجری قمری در بصره درگذشت.
او نیز مانند سایر گردآورندگان کتب صحاح سته اهل ایران بوده و سجستان معرب کلمه سگستان یا همان سیستان کنونی است که امروزه استانی با نام سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران قرار دارد و در آن موقع زرنج یکی از مهمترین شهرهای آن بوده که امروزه در افغانستان واقع شدهاست. ابوعیسی ترمذی بعدها و در سال ۲۲۰ هجری به بصره رفت و محدث بصره لقب گرفت. او در طلب حدیث به شام و مصر سفر کرد و دوباره به عراق بازگشت و از آنجا راهی نیشابور شد و بعد به زادگاهش سیستان بار سفر بست و در نهایت در همان بصره اقامت گزید.
از شروحی که بر سنن ترمذی نوشته شده میتوان به عون المعبود شرح سنن ابی داود از محمد شمس الحق عظیم آبادی اشاره نمود. طبق بعضی روایات ابوداود در شانزدهم شوال سال ۲۷۵ هجری وفات کرد. معروفترین کتاب او همان سنن است که عدهای آن را سومین از صحاح سته و بعد از صحیح بخاری و صحیح مسلم میدانند.
از دیگر کتب او میتوان به کتاب اصحاب الشعبی، مسند مالک، کتاب الناسخ، کتاب القدر، کتاب فی الرجال، کتاب المراسیل و برخی کتب دیگر اشاره کرد .
صحیح مسلم از معتبرترین کتب احادیث نزد اهل سنت بعد از صحیح بخاری است که توسط ابی الحسین مسلم بن حجاج قشیری نیشابوری (۲۰۶ _ ۲۶۱ هجری) جمع آوری گشتهاست. او نیز مانند باقی گردآورندگان کتب صحاح سته اهل ایران بودهاست. این کتاب شامل احادیث صحیحی از محمد میباشد که در آن گفتهها و کردههایش ثبت گردیدهاست. سنت محمد بعد ازقرآن، دومین منبع تشریع در اسلام است که احادیث نبوی نقش اصلی را در آن ایفا میکنند و از این جهت کتب حدیث نزد مسلمانان بسیار حائز اهمیت هستند. بر صحیح مسلم شروحی نوشته شده که از مهمترین آنها میتوان به شرح امام نووی اشاره کرد .
صحیح بخاری' یکی از کتابهای حدیث و یکی از منابع معتبر اهل سنت است.اهل سنت این کتب را یکی از صحاح ستّه به شمار میآورند.
صحیح بخاری معتبرترین کتاب حدیث نزد اهل سنت محسوب میشود که توسط حافظ ابوعبدالله محمد بن اسماعیل بن ابراهیم بن مغیرة بن بردزبه بخاری جعفی رضی الله عنه (۱۹۴ _ ۲۵۶ هجری) جمع آوری شده است. او نیز مانند باقی گردآورندگان کتب صحاح سته ایرانی بوده است .نام بخاری در حقیقت همان بخارائی است که نشان می دهد ابوعبدالله اهل شهر بخارا در ازبکستان کنونی بوده که قبلا جزء ایران محسوب می شده است. اهمیت حدیث نبوی علی الخصوص معتبرترین آنها که صحاح سته نامیده می شوند موجب شد که شروح مختلفی بر این کتب نوشته شوند که می توان به فتح الباری در شرح صحیح بخاری نوشته ابن حجر العسقلانی و عمدة القاری از بدرالدین العینی اشاره داشت. علم ابوعبدالله بخاری در تشخیص اصح احادیث نبوی و تمایل او به درج این گونه احادیث در کتابش موجب شد که صحیح بخاری اعتبار زیادی از نظر صحت داشته باشد. از آنجا که صحیحین (دو صحیح) اهمیت فوق العادهای دارند کتابی تحت عنوان اللؤلؤ و المرجان فیما اتفق علیه الشیخان از محمد فؤاد عبدالباقی رحمه الله نوشته شده که در آن مجموعه احادیثی که در صحیحین مشترک هستند گردآوری گردیده .
نگرش مبنايي قرآن به توحيد
مولوي عبدالطيف ناروئي
توحيد يكي از محوري ترين بحث هاي قرآني وبنيادي ترين اصلي است كه اين كتاب زنده بدان پرداخته است وبيش از هزار آيه از قرآن عظيم الشان در باره توحيد ويكتاپرستي خداوند عزّوجل مي باشد.
قرآن حكيم كتابي است كه قبل از هر چيز به تصحيح اعتقاد عباد مي پردازدواين اساسي ترين بنياد عبادت را به گونه هاي مختلف وشيوه هاي گوناگون تبيين وتشريح نموده است.
ادامه مطلب...
